Ruïne van Teylingen

Het gebied rond de Ruïne van Teylingen krijgt een nieuwe inrichting. Samen met de Westerbeeksschuur en het Kaaspakhuis wordt dit een plek waar mensen werken, wandelen en elkaar kunnen ontmoeten. Elk gebouw krijgt een eigen functie. In deze nieuwe aanpak staan behoud, beleving en verbinding centraal.

Herinrichting van het terrein

De ruïne wordt samen met de Westerbeeksschuur en het Kaaspakhuis onderdeel van één nieuw ingericht terrein. Er komt ruimte voor werken, cultuur, ontspanning en ontmoeting. Denk aan wandelpaden, speelplekken, moestuinen, kantoor en een klein restaurant. Ook wordt de historische gracht rond de ruïne hersteld.

De plannen zijn zorgvuldig gemaakt. De ruïne blijft in haar huidige staat en wordt niet opnieuw opgebouwd. Bij de nieuwe inrichting is veel aandacht voor het historische karakter van de plek.
Samen met Citystone Group, Baljon Landschapsarchitecten, Stichting Monumentenbezit en architectenbureau van Manen werken we aan de transformatie van het gebied. Gebouwen, erfgoed en landschap versterken elkaar. Stap voor stap werken we aan een duurzame ontwikkeling die past bij de geschiedenis én de toekomst van deze plek.

Behoud, beleving en verbinding

In deze nieuwe aanpak staan behoud, beleving en verbinding centraal.

Behoud: De ruïne blijft een ruïne. Het natuurlijke verval wordt zorgvuldig onderhouden volgens de regels van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. De ruïne wordt niet gerestaureerd tot iets nieuws. Ook het Kaaspakhuis en de Westerbeeksschuur blijven behouden. De loodsen naast de Westerbeeksschuur worden circulair gesloopt en materialen worden zo veel mogelijk hergebruikt.
Beleving: Het terrein wordt vrij toegankelijk. De tuinen veranderen in een open landschap waar je kunt wandelen en elkaar kan ontmoeten. Er komen wandelpaden, moestuinen en een pluktuin. Voor bezoekers die langer willen blijven, komen extra voorzieningen. Zo komt er een kleinschalig restaurant: het Paviljoen van Teylingen, met uitzicht op de ruïne en de bollenvelden. Daarnaast komen er enkele kleine natuurhuisjes waar mensen kunnen overnachten. Zo is er leven op het terrein, overdag én ’s nachts.
Verbinding: De historische zichtlijn naar de ruïne en het landschap wordt hersteld, net als de gracht rondom de ruïne. Zo wordt het ruïnecomplex weer een herkenbaar onderdeel van Teylingen. De verschillende functies versterken elkaar. De Westerbeeksschuur wordt een plek voor creativiteit en samenwerking en krijgt een kantoorfunctie. Het Kaaspakhuis krijgt een maatschappelijke rol met een bezoekerscentrum van Stichting Monumentenbezit, gericht op de ruïne. De voormalige garage wordt gebruikt voor het beheer van de tuinen.

Stand van zaken

Als gemeente hebben we een klein stuk grond gekocht bij de Ruïne van Teylingen. Daardoor kan een tweede slotgracht weer worden uitgegraven, op de plek waar die vroeger ook lag. Dit werk staat gepland voor het najaar. Eerst komt er archeologisch onderzoek om te bepalen waar de gracht precies lag. De tweede gracht maakt deel uit van een plan om de ruïne en het gebied eromheen te verbeteren. Door de gracht wordt de oude indeling beter zichtbaar en krijgt het terrein meer samenhang.

Geschiedenis

De Ruïne van Teylingen is wat is overgebleven van kasteel Teylingen uit de 13e eeuw. De bekendste bewoner was gravin Jacoba van Beieren (1401–1436). Aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog werd het kasteel in brand gestoken en deels verwoest. De woontoren is later nog hersteld en gebruikt als gevangenis. Na een grote brand in 1677 werd het kasteel niet meer opgebouwd. Wat nu over is, is een ringvormige ruïne van 37 meter breed, met resten van de woontoren en een poortgebouw.

De Westerbeeksschuur werd rond 1930 gebouwd als een moderne bollenschuur en maakte deel uit van het bloeiende bollenbedrijf van de familie Westerbeek. In een periode waarin de bollenteelt in de streek sterk groeide, speelde het gebouw een belangrijke rol in het verwerken en opslaan van bloembollen. De schuur is een waardevol voorbeeld van het karakteristieke bollenerfgoed van de Bollenstreek en ligt bovendien op een historisch bijzondere locatie naast de Ruïne van Teylingen. Door de jaren heen stond de toekomst van het gebouw centraal in een debat over sloop of behoud. Inmiddels is gekozen voor een nieuwe toekomst, waarbij de Westerbeeksschuur door restauratie en herbestemming behouden blijft als onderdeel van het vernieuwde terrein.

Het Kaaspakhuis kent een bijzondere geschiedenis waarin verschillende functies elkaar hebben opgevolgd. Aan het begin van de twintigste eeuw werd het gebouw oorspronkelijk gebouwd als bollenschuur, passend bij de belangrijke rol van de bloembollenteelt in de regio. Midden twintigste eeuw kreeg het pand een nieuwe bestemming en werd het omgebouwd tot kaaspakhuis. De voormalige bollenschuur kreeg daarmee een tweede leven als opslag- en rijpingsruimte voor kaas en speelde een rol in de vroege geschiedenis van Uniekaas. Deze organisatie ontstond in 1956 als samenwerkingsverband van kaashandelaren en groeide later uit tot het eerste kaasmerk van Nederland. In de tweede helft van de twintigste eeuw verloor het gebouw geleidelijk zijn oorspronkelijke functie. Tegenwoordig wordt het opnieuw gewaardeerd vanwege zijn historische betekenis en krijgt het een nieuwe rol binnen het terrein, onder meer als bezoekerscentrum.

Meer informatie

Lees meer informatie op de projectpagina van architectenbureau Van Manen.
Voor vragen kunt u mailen naar ERTE@hltsamen.nl.