Omgevingswet
De Omgevingswet gaat over de ruimte waarin we wonen, werken en ontspannen: de fysieke leefomgeving. Deze nieuwe wet voegt wetten samen en vereenvoudigt de regels voor veel van wat u buiten ziet, ruikt en hoort. U kunt hierdoor in één keer kennis nemen van de regels en voorschriften van de verschillende bestuurslagen (gemeenten, waterschappen, provincies en Rijk). De Omgevingswet geldt sinds 1 januari 2024 voor alle inwoners, organisaties en bedrijven.
Wat betekent de Omgevingswet voor u?
Sinds 1 januari 2024 krijgt u te maken met de Omgevingswet als u iets wilt veranderen in uw leefomgeving. Bijvoorbeeld als u plannen heeft om uw huis te verbouwen, een evenement wil organiseren of als u als ondernemer een loods wil laten plaatsen naast uw bedrijfspand. U bent dan initiatiefnemer en moet uitzoeken of u een vergunning nodig heeft of een melding moet doen. Dat kan in het Omgevingsloket.
U kunt ook met de Omgevingswet te maken krijgen, als iemand anders iets wil veranderen in uw leefomgeving. Bijvoorbeeld als uw buren een garage willen neerzetten of als een bedrijf in de buurt het kantoor wil vergroten. U bent dan belanghebbende.
Bekijk de instructievideo van Rijksoverheid voor meer informatie over participatie onder de Omgevingswet.
Veelgestelde vragen
Wat kan ik in het nieuwe Omgevingsloket doen?
- In het Omgevingsloket kunt u zien of er een vergunning of melding nodig is voor uw (bouw)project.
- U kunt een vergunningaanvraag starten of een melding indienen.
- U kunt op een kaart zien welke landelijke en lokale regels op een locatie gelden.
- U kunt aangeven wat u aan participatie heeft gedaan en wat het resultaat daarvan was.
- In het Omgevingsloket staat een overzicht met de aanvragen en meldingen die u heeft gedaan.
- Meer uitleg over het Omgevingsloket vindt u in het loket bij de knop ‘Hulp nodig?’
Het Omgevingsloket wordt voortdurend verbeterd. Hierbij wordt gelet op de toegankelijkheid, de begrijpelijkheid en de gebruiksvriendelijkheid.
Wat is er veranderd na 1 januari 2024?
Dit zijn de belangrijkste wijzigingen voor u:
- Het Omgevingsloket is het loket waar u online een vergunning kunt aanvragen, een melding kunt doen of aanvullende informatie kunt doorgeven.
- De bestemmingsplannen zijn omgevormd tot een omgevingsplan. Een omgevingsplan bevat niet alleen informatie over de bestemming van een plek. Het omvat ook regels voor geluid, bodem – en soms ook voor zaken als energiemaatregelen en duurzaamheid.
- Een korte procedure is het uitgangspunt in de Omgevingswet. De beslistermijn is bij een korte procedure maximaal 8 weken. Dit is alleen haalbaar wanneer een aanvraag geheel compleet wordt ingediend en aan alle wet- en regelgeving wordt voldaan. Daarna is er nog bezwaar en beroep mogelijk. Wanneer uw vergunningaanvraag complex is, kan het zijn dat uw aanvraag onder een uitgebreide procedure valt. In dat geval is de beslistermijn langer.
Waarom is de Omgevingswet nodig?
Sinds 1810 zijn veel verschillende wetten en regels gemaakt voor de buitenruimte, zoals voor bodem, water, wegen, milieu, monumenten, natuur, geluid en nieuwbouw. Deze wetten waren niet alleen ingewikkeld; ze spraken elkaar soms ook tegen en er werden meerdere termen gebruikt terwijl hetzelfde werd bedoeld. De losse regels en wetten verhinderden ook vaak de ontwikkeling van innovatieve, duurzame initiatieven. Daarom werden 26 wetten vereenvoudigd en gebundeld in één Omgevingswet.
Wat merken inwoners van de Omgevingswet?
Inwoners merken misschien in eerste instantie niets van de Omgevingswet. Maar als u iets wilt verbouwen aan uw huis of tuin en u vraagt een vergunning aan, dan gaat dat anders dan voorheen. U zoekt de regels op in een aangepast online loket, het Omgevingsloket. In dat loket kunt u controleren of u een vergunning nodig heeft of een melding moet doen. U kunt daar ook meteen de vergunning aanvragen of de melding doen.
De Omgevingswet zorgt er ook voor dat u kunt meepraten over de Omgevingsvisie, het Omgevingsplan en Ontwikkelperspectieven in uw gemeente. En over initiatieven bij u in de buurt. Dat kon voorheen ook al, maar de Omgevingswet stimuleert dat u actiever wordt benaderd om mee te denken.
Wie gaat er aan de slag met de Omgevingswet?
Eigenlijk wij allemaal! Inwoners, ondernemers en overheden zijn samen verantwoordelijk voor de kwaliteit en ontwikkeling van onze leefomgeving. Gemeenten leggen in hun omgevingsplan niet alles meer tot in detail vast, zoals dat eerder in bestemmingsplannen wel werd gedaan. Door plannen globaler te beschrijven ontstaat ruimte voor initiatiefnemers om hun plannen uit te werken. Zij moeten daar in bepaalde situaties wel eventuele belanghebbenden bij betrekken (participatie).
Wat zijn de voordelen van de Omgevingswet?
Een belangrijke verbetering van de nieuwe wet is dat de fysieke leefomgeving meer in samenhang wordt gezien en benaderd. Dat betekent dat bij het invullen van plannen ook thema’s als energietransitie, duurzaamheid, sociale en maatschappelijke uitdagingen worden betrokken. De bedoeling is dat hiermee de kwaliteit van de leefomgeving verbetert en dat er niet alleen snellere, maar ook betere besluiten worden genomen over de invulling van de buitenruimte. Daar hebben alle inwoners en ondernemers profijt van. Ambtenaren en inwoners hebben via het Omgevingsloket toegang tot dezelfde informatie.
Heeft de Omgevingswet ook nadelen?
Bij een verbouwing staat niet alles meteen op de goede plek. Dat duurt even en het kan ook wel eens fout gaan. Alle losse wetten en regels vallen onder één nieuwe wet. Dat is nieuw. Bovendien gaan we (inwoners, ondernemers en overheid) anders met elkaar samenwerken. Dat zal in het begin wennen zijn en niet alles gaat meteen goed. Uiteindelijk gaan we ervan uit dat met de Omgevingswet de besluitvorming beter wordt en sneller gaat.